Chương 2-Bài 2. Khác biệt giữa HTML và HTML5

Giới thiệu

Nếu bạn là người mới bắt đầu bước chân vào thế giới thiết kế web, chắc hẳn bạn đã từng nghe đến thuật ngữ “Markup” và tự hỏi nó là gì, cũng như khác biệt thế nào so với “code”.

Về bản chất, ngôn ngữ Markup (ngôn ngữ đánh dấu) được thiết kế để định dạng, tổ chức và hiển thị văn bản, giúp máy tính hiểu được cấu trúc dữ liệu. Lịch sử của nó bắt nguồn từ các bản thảo in ấn thủ công, nơi người biên tập dùng các ký hiệu để hướng dẫn thợ in cách trình bày. HTML (Hyper-Text Markup Language) là ngôn ngữ đánh dấu phổ biến nhất hiện nay. Với sự ra đời của HTML5, công nghệ web đã có một bước tiến vượt bậc. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa HTML truyền thống và HTML5.

HTML là gì?

HTML được coi là "ngôn ngữ mẹ đẻ" của World Wide Web. Hầu hết các trang web trên internet đều được xây dựng dựa trên các phiên bản của HTML. Nó cho phép lập trình viên định nghĩa cách hiển thị văn bản, hình ảnh, video và các liên kết (hyperlink) trên trình duyệt.

Được phát triển bởi W3C vào năm 1997, HTML sử dụng các tags (thẻ) nằm trong cặp ký tự < và > để tạo cấu trúc. Ví dụ: các thẻ tiêu đề (headings), bảng (tables), và đoạn văn (paragraph). Trước đây, HTML đảm nhận cả nội dung lẫn thiết kế, nhưng sau này, W3C đã tách biệt chúng bằng cách khuyến khích sử dụng CSS (Style Sheets), giúp mã nguồn sạch hơn và dễ bảo trì hơn.

• Lịch sử phát triển HTML

Khác biệt chính giữa HTML và HTML5

Công nghệ luôn thay đổi để cải thiện trải nghiệm người dùng. HTML5 không chỉ là bản cập nhật, mà là sự chuyển mình quan trọng. Dưới đây là những khác biệt cốt lõi:

• Hỗ trợ đa phương tiện: HTML5 hỗ trợ video và audio trực tiếp, trong khi các phiên bản HTML cũ cần đến plugin bên thứ ba.

• Đồ họa: HTML5 hỗ trợ SVG và Canvas để vẽ hình ảnh vector, thay thế cho các công nghệ cũ như Flash hay Silverlight.

• Lưu trữ dữ liệu: HTML5 sử dụng Web SQL databases và Application Cache thay vì chỉ dựa vào bộ nhớ đệm (cache) của trình duyệt như HTML cũ.

• Xử lý đa nhiệm: HTML5 hỗ trợ JavaScript chạy ngầm (Web Worker API), giúp tăng hiệu suất trang web.

• Cấu trúc: HTML5 không còn dựa trên SGML, giúp cú pháp linh hoạt và tương thích tốt hơn.

• Loại bỏ các thẻ cũ: Các thẻ lỗi thời như <font>, <center>, <strike> đã bị loại bỏ.

• Thẻ mới: Hàng loạt thẻ ngữ nghĩa như <header>, <footer>, <article>, <nav>, <section>... đã được thêm vào.

Các ưu điểm của HTML5 cho lập trình viên

1. Xử lý lỗi nhất quán (Persistent error handling)

Các trình duyệt hiện đại xử lý lỗi mã nguồn một cách đồng nhất hơn, giúp lập trình viên không phải loay hoay kiểm tra hiển thị trên từng trình duyệt khác nhau như trước.

2. Cải thiện thẻ ngữ nghĩa (Semantic elements)

Các thẻ như <section>, <article>, <nav> giúp cấu trúc trang web rõ ràng hơn, hỗ trợ đắc lực cho công cụ tìm kiếm (SEO) và giúp mã nguồn dễ đọc hơn so với việc dùng toàn <div>.

3. Tăng tính tương thích ứng dụng

HTML5 biến trình duyệt thành một nền tảng ứng dụng mạnh mẽ, giảm sự phụ thuộc vào các công cụ như Flash hay các extension của trình duyệt.

4. Hỗ trợ di động tốt hơn

Với xu hướng sử dụng smartphone, HTML5 cung cấp các tính năng responsive giúp website hiển thị hoàn hảo trên mọi kích thước màn hình.

5. Canvas element

Cho phép vẽ đồ họa trực tiếp bằng JavaScript. Ví dụ:

<canvas id="TestCanvas" width="200" height="100"></canvas>
<script>
    var c = document.getElementById("TestCanvas");
    var ctx = c.getContext("2d");
    ctx.fillStyle = "#FF0000";
    ctx.fillRect(0, 0, 140, 75);
</script>

6. Menu element

Hỗ trợ tạo menu tương tác dễ dàng hơn cho các ứng dụng web.

7. Data Attributes tùy chỉnh

Sử dụng data-* để lưu trữ thông tin ẩn gắn liền với các phần tử HTML mà không gây xung đột dữ liệu.

8. Local Storage thay thế Cookies

Local Storage cho phép lưu trữ dữ liệu lớn hơn và an toàn hơn ngay trên trình duyệt của người dùng mà không cần dùng đến cookies.

Thủ thuật HTML5

Để nắm vững các thẻ mới, bạn có thể tham khảo bảng tổng hợp dưới đây:

• HTML cheat sheet

Ưu điểm của HTML5 cho người dùng cuối

1. Trải nghiệm mượt mà: Web di động hoạt động ổn định và nhanh hơn.

2. Không cần cài đặt ứng dụng: Người dùng có thể trải nghiệm các tính năng giống ứng dụng trực tiếp trên trình duyệt.

3. Loại bỏ Flash: Không còn tình trạng giật lag hoặc yêu cầu cài đặt plugin khó chịu.

4. Đa phương tiện gốc: Xem video và nghe nhạc trực tiếp không cần phần mềm hỗ trợ.

Kết luận

HTML5 là một bước tiến tất yếu trong công nghệ web. Với khả năng tối ưu hóa hiệu suất, hỗ trợ đa nền tảng và tính năng mạnh mẽ, HTML5 chính là chuẩn mực mà mọi lập trình viên cần áp dụng ngay hôm nay để mang lại trải nghiệm tốt nhất cho người dùng.